Een groot aantaal aandoeningen wordt meestal veroorzaakt door eencellige parasieten. Deze aandoeningen zijn meestal gemakkelijk aan de veranderingen van de huid te zien. De slijmlaag bij dit soort infecties is vaak dikker, zodat de kleur van de vissen grijzer wordt. Soms kan men aan de uiterlijke tekenen van de huid al zien om welke soort parasieten het gaat. Deze huidparasieten zijn flagellaten of ciliaten en zij veroorzaken duidelijk zichtbare puntjes op de huid en de vinnen.
De ciliaten of wimperdiertjes hebben vele kleine trilhaartjes (cilien) over het hele lichaam verspreid. Flagellaten zijn herkenbaar aan enkele langere haartjes (flagellen) waarmee ze zich voortbewegen. Flagellaten komen ook in het lichaam van de koi voor; meestal in de darm. Met behulp van een microscoop zijn deze parasieten te zien.
Trichodina of huidvertroebeling
Trichodina is een ciliaat, welke optreedt als de vissen verzwakt zijn door stress of bij een slechte waterkwaliteit. De koi zijn lusteloos en schuren aan de vijverwanden en rotsen. Meestal hangen de vissen met samengeknepen vinnen aan het wateroppervlak waar ze naar lucht happen. Verder is een toegenomen grijze of blauwachtige slijmlaag te zien en de kleur van de vissen is meestal donkerder dan normaal. In een later stadium, bij meer aanwezige Trichodina, kunnen bloederige plekken ontstaan.
Trichodina vermeerdert zich door deling op de huid van de vis; hierdoor kan een besmetting zich enorm snel uitbreiden. De parasiet kan zowel de kieuwen als de huid van de vis infecteren. De parasiet kan de vis verlaten en ongeveer 24 uur vrijzwemmend in leven blijven op zoek naar een nieuwe vis.
Chilodonella of kieuwvertroebeling
De chilodonella behoort net als de trichodina tot de groep van de ciliaten. Chilodonella is een typische koudwaterparasiet. Meestal is de temperatuur van het water benenden 20 ˚C waardoor de aandoening meestal in de lente of herfst voorkomt. In het begin van de ziekte is deze parasiet alleen op de kieuwen te vinden; pas in een later stadium wordt ook de huid besmet. Doordat de kieuwen sterk zijn aangetast happen de vissen sterk naar lucht en hangen aan het wateroppervlak. Tevens schuren zij langs de vijverwand en rotsen.
Deze vaak voorkomende aandoening wordt veroorzaakt door de ichthyophthirius multifiliius parasiet. Op de vis zijn evt. witte puntjes te herkennen die zowel op de huid als op de vinnen voorkomen. De huid van de vis is sterk verslijmd. De vissen schuren langs rotsen en vijverwand, klemmen de vinnen, hangen in een later stadium apathisch in een hoek van de vijver en nemen geen voedsel meer op. Omdat de ziekte zeer besmettelijk is, is een snelle diagnose en behandeling noodzakelijk.De parasiet vermeerdert zich in 3 stappen. Hij groeit op de huid van de vis, de huid van de vis is zijn voedsel. Na de groeifase verlaten de volwassen Ichthyophthirius multifiliis de huid en zinken tot de bodem waar zij zich vermeerderen tot 1000 sporen per parasiet. De derde fase is de infectiefase waar de sporen op zoek gaan naar nieuwe vissen. Vinden de sporen binnen 70 uur geen nieuwe vis dan sterven ze af.
Deze parasiet veroorzaakt net als de meeste andere parasieten huidvertroebelingen die echter minder goed te zien zijn. Bij een massale infectie zien we op de huid enkele grijze vlekken die als een film op de huid aanwezig zijn. In sommige gevallen vinden wij ichthyobodo ook op de kieuwen van de vissen. De vissterfte kan bij een costiabesmetting zeer hoog zijn, omdat ook vaak secundaire bacteriële infecties voorkomen. Costia is de voornaamste visdoder in de winter omdat deze parasiet zich kan blijven ontwikkelen bij een temperatuur van minder dan 2 ˚C. Zoals bij andere infecties door eencelligen zwemmen de vissen tuimelend door het water schuren aan de vijverwanden en vermageren. Sommige vissen sterven zelfs zonder dat er een van deze symptomen is waargenomen.Costia behoort tot de groep van de flagellaten. De costia heeft 2 lange en 4 korte haartjes waarmee hij zich voortbeweegt. De parasiet vermeerdert zich door celdeling, waardoor op zeer korte tijd grote sterfte kan worden veroorzaakt, vooral bij jonge vissen. Deze ziekte is zeer besmettelijk. Costiaparasieten dienen binnen de twee uur een nieuwe gastheer te vinden anders sterven ze.
