Een van de meest voorkomende groep dierlijke ziekteverwekkers zijn wormen. Ook hier vinden wij parasieten, die binnen of buiten het lichaam, de vis schade toebrengen. We onderscheiden haakwormen, draadwormen, lintwormen, kieuwwormen en huidwormen. De laatste twee zijn de meest voorkomende bij koi. Over de laatste twee wormen zal ik meer informatie geven. De grootte van de wormen varieert sterk, sommige zijn alleen met het menselijk oog en andere alleen met een microscoop te herkennen. De ziektebeelden kunnen vaak met de ziektebeelden van eencellige infecties worden verward. Dit komt omdat dezelfde secundaire infecties kunnen ontstaan.
Gyrodactylus of huidwormen:
De huidwormen veroorzaken evenals sommige eencelligen een troebele huid en bloedige plekken op de huid. De vissen schuren langs de vijverwanden en stenen, krijgen een donkere kleur en vermageren. Bijkomende bacteriële infecties zijn aan de rode plekken herkenbaar.
De huidworm is een levendbarende worm die tot de groep van de monogene trematoden behoort. Dit betekent, dat hij zich zonder tussen gastheer kan vermeerderen. In een oude worm is al een jonger exemplaar aanwezig, hierin de 3de generatie en daarin de 4de generatie. De huidwormen hebben geen oogpunten; de kieuwwormen echter wel. Aan het achtereinde zien wij een reeks haakjes waarmee ze zich op de huid vasthechten (16 kleine en 2 grote). Aan het andere einde heeft hij een dubbel eind, wat meestal goed te zien is. De besmetting van de vissen gaat direct van vis op vis.
Een huidafstrijkje wordt onder de microscoop bekeken. De wormen bewegen heel langzaam en kunnen eenvoudig worden gediagnosticeerd.
Kieuwwormen of dactylogyrus:
Deze ziekte heeft in de beginfase geen duidelijk ziektebeeld. De vissen ademen sneller en vaak alleen via een kieuw. De andere kieuw houden ze dicht. Ook kunnen kieuwen ver openstaan. Later vermageren de vissen, schuren met de kieuwen langs de vijverwand en stenen en krijgen een donkere kleur. Indien men de kieuwen bekijkt ziet men vaak duidelijk aangetaste delen van de kieuwblaadjes. Evenals de huidworm behoort de kieuwworm tot de groep van de monogene trematoden. In de beginfase infecteert de worm alleen de kieuwen. Pas als zich een massale infectie voordoet kunnen wij enkele exemplaren op de huid van de vis vinden. Kieuwwormen leggen eieren waaruit jonge larven komen. Deze laven ontwikkelen zich op de kieuwen tot volwassen wormen. De worm heeft ook aan het achtereinde 12 kleinere en 2 grotere haakjes waarmee hij zich op de kieuwen vasthecht. De voorzijde eindigt op 4 punten en er zijn 4 oogpunten te zien.
